📌 Forbes Kazakhstan жаңа санында (шілде 2025) факторинг туралы үлкен мақала жарық көрді.
https://forbes.kz/articles/v-teni-bankov-novye-istochniki-finansirovaniya-biznesa-vkazahstane
Қысқаша шолу:
Қазақстанда балама қаржыландыру танымалдыққа ие болып келеді
Мақала дәстүрлі банктік кредиттерге қолжетімділіктің шектеулі болуы аясында Қазақстан бизнесі қаржыландырудың балама көздеріне қызығушылықтың өсуіне арналған. Банктік кредиттердің абсолюттік көлемінің ұлғаюына қарамастан, олардың экономикадағы үлесі 2024 жылы ЖІӨ-нің 8%-ына дейін төмендеді, бұл көрші және дамыған елдермен салыстырғанда айтарлықтай төмен. Жоғары пайыздық мөлшерлемелер, қамтамасыз ету талаптары мен банктердің ұзақ рәсімдері кәсіпкерлерді икемдірек шешімдер іздеуге мәжбүр етеді.
Осындай шешімдердің бірі — факторинг. Қазақстанда оның үлесі әзірге ЖІӨ-нің 0,3%-нан аз болғанымен (әлемде — 20%-ға дейін), құралдың танымалдылығы біртіндеп өсуде. Факторинг кәсіпкерлерді дебиторлық берешекті басқаға беру есебінен қаржыландыруды жылдам алу мүмкіндігімен баурайды. Маңызды артықшылығы — оның регресссіз нысаны, оны Қазақстан нарығында алғаш рет eFactoring.kz компаниясы ұсынған. Мұндай тәсіл кәсіпкерлерге Тапсырыс берушінің төлемеу тәуекелінен аулақ болуға және қаражаттың айналымдылығын жылдамдатуға мүмкіндік береді.
eFactoring.kz CEO әрі негізін қалаушы Арнұр Төлеуов факторинг кассалық алшақтық мәселесін шешетінін және бизнесті жылдам ауқымдандыруға ықпал ететінін, кәсіпкерлерге ақша ағындарын өсу пайдасына қайта бөлуге көмектесетінін атап өтеді.
Алайда нарық бірқатар сын-қатерлерге тап болуда, олардың ішінде бизнестің қаржылық сауаттылығының төмендігі және іс жүзінде кредиттерден айырмашылығы жоқ регресспен факторингтің басымдығы. Мақала реттеушілік тәсілдерді қайта қарауды, атап айтқанда регресспен факторингті кредиттерге ұқсас лицензиялауды және дәл регресссіз шешімдерді дамытуды ынталандыруды ұсынады.
Нарықтың дамуын жеделдету үшін стандартталған шарттарды, салық ынталандыруларын және басым салалардағы пилоттық жобаларды енгізу қажет. Мұндай тәсіл факторингке Қазақстанның қаржы жүйесінде лайықты орын алуға, бизнеске қаржыландыруды алуда қажетті икемділікті, мөлдірлік пен жылдамдықты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.